Το καλοκαίρι τα σχολεία κλείνουν, οι ρυθμοί πέφτουν, η καθημερινότητα μικρών και μεγάλων αλλάζει και μαζί με εμάς χαλαρώνουν τα όρια και οι κανόνες. Ο ελεύθερος χρόνος είναι περισσότερος και το πρόγραμμα λιγότερο απαιτητικό, και κάπου εκεί η οθόνη μοιάζει η πιο εύκολη λύση για να περάσει η ώρα. Πότε όμως η χρήση της οθόνης παύει να είναι απλώς διασκέδαση και αρχίζει να καταλαμβάνει περισσότερο χώρο και χρόνο από όσο θα έπρεπε στην καθημερινότητα ενός παιδιού;
Στην πραγματικότητα δεν υπάρχει ένας συγκεκριμένος αριθμός ωρών που να σηματοδοτεί υπερβολική χρήση των οθονών. Οι ειδικοί προτείνουν να παρατηρούμε τι είναι εκείνο που αφήνει πίσω της η χρήση της οθόνης από ένα παιδί. Αν το παιχνίδι, η παραλία, οι φίλοι ή οικογενειακές στιγμές αρχίζουν να χωρούν όλο και λιγότερο στην καθημερινότητα ενός παιδιού και να μην δίνουν την χαρά που έδιναν, τότε αξίζει μια πιο προσεκτική ματιά.
Συγκεντρώσαμε 8 σημάδια για να καταλάβετε αν το παιδί σας «κόλλησε» στην οθονη φέτος το καλοκαίρι αλλά και 5 tips που μπορούν να σας βοηθήσουν.
#Συναισθηματική «έκρηξη» στη διακοπή: είναι φυσιολογικό ένα παιδί να δυσαρεστείται όταν διακόπτεται κάτι που απολαμβάνει. Όσο πιο έντονη είναι η αντίδραση τόσο πιο δύσκολη είναι η μετάβαση στην πραγματικότητα. Κλάματα, φωνές, έντονος θυμός κι ένα σώμα που αντιστέκεται είναι ένα σημάδια που χρειάζονται προσοχή.
#Όλα μοιάζουν βαρετά: παιχνίδι με φίλους, θάλασσα, βιβλία, ποδήλατο, όλα μοιάζουν ανιαρά! Όταν η ψηφιακή διέγερση θέτει τον πήχη υπερβολικά ψηλά,τα αγαπημένα παραδοσιακά παιχνίδια φαίνονται ανεπαρκή για να κρατήσουν το ενδιαφέρον του.
#Μηδενική ανοχή στην αδράνεια: στο πρώτο λεπτό... βαρεμάρας, η απαίτηση για tablet ή κινητό είναι αυτόματη. Η ανία όμως είναι ακριβώς εκείνο το σημείο που ένα παιδί χρειάζεται να «αγγίξει» για να ενεργοποιηθεί η φαντασία του και η δημιουργικότητά του.
#Διαταραχές στον ύπνο: ξενυχτά για να παίξει παιχνίδια στο tablet, ζητά «ένα ακόμη βίντεο» πριν κοιμηθεί, «μιλά» με τους φίλους του ως αργά τη νύχτα.
#Μειωμένη αντοχή στη ματαίωση: η ήττα σε ένα παιχνίδι, μια αναμονή που μοιάζει… αιώνας, μια απλή άρνηση προκαλούν δυσανάλογα έντονες αντιδράσεις. Και τότε τα «μικρά» όχι γίνονται αφορμή για μεγάλες «εκρήξεις».
#Φαγητό «παρέα» με το tablet: το οικογενειακό τραπέζι γίνεται πεδίο διαπραγμάτευσης: “δεν τρώω χωρίς tablet». Το γεύμα συνδέεται τόσο στενά με την οθόνη που το ένα χωρίς το άλλο μοιάζει σχεδόν αδύνατο.
#Προτιμά την οθόνη από την οικογένεια: το παιδί θέλει να απομονώνεται στο δωμάτιό του με μια συσκευή παρά να ακολουθήσει σε μια βόλτα, να συμμετέχει σε μια συζήτηση ή να παρακολουθήσει μια ταινία με την οικογένεια.
#Η διάθεση αλλάζει απότομα: συναισθηματική μεταβολή που μεταπηδά από την ηρεμία και τη χαρά στον εκνευρισμό και τη θλίψη χωρίς εμφανή αφορμή. Δεν ευθύνεται πάντοτε η χρήση οθόνης για την αλλαγή διάθεσης ενός παιδιού αλλά όταν αυτό το μοτίβο παρατηρείται μετά από πολλή χρήση, αξίζει προσοχή.
Είναι σημαντικό να έχετε στο μυαλό ότι κανένα σημάδι από μόνο του δεν σημαίνει εξάρτηση ενός παιδιού από τις οθόνες. Όλα τα παιδιά ανεξαιρέτως έχουν στιγμές γκρίνιας, αδιαφορίας, άρνησης ή δυσκολίας στον ύπνο. Αν όμως αναγνωρίζετε πολλά από τα παραπάνω συμπτώματα ταυτόχρονα, και μάλιστα σε σταθερή βάση, είναι μάλλον ώρα να αλλάξει κάτι στη ρουτίνα.
Και τωρα τι κάνουμε; 5 tips για τους γονείς.
#Αποφύγετε τις απαγορεύσεις: η καθολική απαγόρευση χρήσης οθονών συνήθως λειτουργεί προς την αντίθετη κατεύθυνση από εκείνη που θέλουμε. Είναι πιο αποτελεσματικό να θέσετε τα όρια που ως οικογένεια θεωρείτε σωστά, να τα εξηγήσετε εκ των προτέρων και να τα εφαρμόζετε με συνέπεια.
#Ορίστε περιόδους παύσεις από τις οθόνες: ίδιες κάθε μέρα, όπως για παράδειγμα στα γεύματα, μια ώρα μετά το πρωινό ξύπνημα, μία ώρα πριν τον ύπνο. Έτσι το παιδί δεν χρειάζεται να διαπραγματεύεται κάθε φορά αν «επιτρέπεται» ή όχι να χρησιμοποιήσει οθόνες και οι κανόνες γίνονται μέρος μιας οικογενειακής ρουτίνας.
#Γίνετε το υγιές πρότυπο: τα παιδιά μιμούνται αυτά που βλέπουν. Αν οι οθόνες είναι διαρκώς μπροστά σας, δύσκολα θα πειστεί ένα παιδί ότι εκείνο μπορεί και χωρίς αυτές. Περιορίστε τη δική σας άσκοπη χρήση συσκευών όταν είστε μαζί τους, δείχνοντας στην πράξη ότι ο χρόνος εκτός σύνδεσης έχει πραγματική αξία.
#Κάντε το καλοκαίρι γεμάτο δελεαστικές εναλλακτικές: μια δραστηριότητα έτοιμη να «γεμίσει» το κενό λειτουργεί πολύ καλύτερα από μια απλή απαγόρευση χωρίς εναλλακτική. Το «κλείσε το tablet« δεν αρκεί. Δοκιμάστε να προτείνετε να κάνετε μια βόλτα με το ποδήλατο, να παίξετε ένα επιτραπέζιο ή να ποτίσετε τα λουλούδια.
#Αφήστε τα παιδιά να βαρεθούν: Έχει σημασία να περάσουν χρόνο χωρίς να κάνουν κάτι, να μείνουν λίγο «μόνα» με τις σκέψεις τους. Τότε «γεννιέται» και η επιθυμία να κάνουν κάτι… offline.
ΒΟΟΜ ΝΟΤΕ: Αν θεωρείτε ότι η κατάσταση από την χρήση οθονών διαταράσσει την ομαλή καθημερινότητα στο σπίτι και οι εντάσεις είναι συνεχείς, μπορείτε να συμβουλευτείτε έναν ειδικό για να αξιολογήσει την κατάσταση και να σας καθοδηγήσει.
Τα καλα νέα: Θυμηθείτε πως σε λίγες εβδομάδες τα σχολεία ανοίγουν και πάλι, οπότε η καθημερινότητα των παιδιών θα διαφοροποιηθεί σε μεγάλο βαθμό. Οι ώρες του σχολείου, οι απογευματινές δραστηριότητες, το διάβασμα και το πρωινό ξύπνημα είναι οι «καλύτεροι εχθροί» για τη χρήση των οθονών.
