«Μαμά, πρώτα εγώ!» Στην παιδική χαρά, το παιδί βιάζεται να φτάσει πρώτο στην τσουλήθρα. Στο σπίτι, θέλει το παιχνίδι από τα χέρια του αδελφού του, ενώ στο επιτραπέζιο δυσκολεύεται να περιμένει τη σειρά του. Κι όσο ο γονιός επαναλαμβάνει «κάνε λίγη υπομονή», τόσο εκείνο μοιάζει να δυσκολεύεται περισσότερο. Πώς όμως θα καλλιεργήσουμε στο παιδί μας μία από τις πιο βασικές δεξιότητες της παιδικής ηλικίας, αυτή της υπομονής;
#Γιατί συμβαίνει αυτό;
Η αναμονή απαιτεί αυτοέλεγχο, διαχείριση της απογοήτευσης και κατανόηση ότι και οι άλλοι έχουν τις δικές τους ανάγκες. Πρόκειται για δεξιότητες που δεν κατακτώνται από τη μια μέρα στην άλλη. Στην προσχολική ηλικία, ιδιαίτερα μεταξύ 3 και 5 ετών, το παιδί μαθαίνει σταδιακά να ελέγχει τις παρορμήσεις του, χωρίς όμως αυτό να σημαίνει ότι μπορεί να το καταφέρνει σε κάθε περίσταση. Ο εγκέφαλος που ρυθμίζει τα συναισθήματα και τις παρορμήσεις ωριμάζει σταδιακά, γι’ αυτό τα παιδιά κάτω των 3 ετών έχουν πολύ περιορισμένο αυτοέλεγχο. Από τους 18 μήνες μπορούν να αρχίσουν να εξοικειώνονται με την ιδέα της σειράς, ενώ από τα 3 χρόνια και μετά αρχίζουν να διαχειρίζονται πιο εύκολα σύντομες αναμονές με τη βοήθεια ενός ενηλίκου.
#Πώς μπορούμε να βοηθήσουμε;
1. Ξεκινάμε με μικρά βήματα. Δεν περιμένουμε από το παιδί να παραμείνει υπομονετικό για πολλή ώρα. Μικρές αναμονές στην καθημερινότητα το βοηθούν να εξασκηθεί σταδιακά.
2. Κάνουμε τον χρόνο πιο συγκεκριμένο. Αντί για το αόριστο «περίμενε λίγο», μπορούμε να πούμε «θα παίξεις μόλις τελειώσει ο φίλος σου» ή «τώρα η σειρά μου, μετά η δική σου» και του προτείνουμε κάτι να κάνει όσο περιμένει, για παράδειγμα «ας περπατήσουμε στην παιδκή χαρά μέχρι να έρθει η σειρά σου».
3. Αναγνωρίζουμε το συναίσθημά του. «Ξέρω ότι θέλεις πολύ να παίξεις. Τώρα, όμως, είναι η σειρά της αδελφής σου». Έτσι, δείχνουμε ότι καταλαβαίνουμε την επιθυμία του, χωρίς να ακυρώνουμε τους κανόνες.
4. Εξασκούμαστε μέσα από το παιχνίδι. Η μπάλα που περνά από χέρι σε χέρι, τα τουβλάκια και τα επιτραπέζια παιχνίδια προσφέρουν ευκαιρίες για εναλλαγή σειράς σε ένα ευχάριστο περιβάλλον.
5. Επαινούμε την προσπάθεια. Ένα «περίμενες μέχρι να έρθει η σειρά σου, μπράβο!» βοηθά το παιδί να αναγνωρίσει την πρόοδό του.
#Τι είναι καλό να θυμόμαστε;
Η υπομονή δεν είναι χαρακτηριστικό που ένα παιδί είτε έχει είτε δεν έχει. Αντιθέτως, είναι δεξιότητα που χτίζεται μέρα με τη μέρα, με ηρεμία, σταθερότητα και την ασφάλεια ότι ο γονέας είναι εκεί. Χρειάζεται χρόνο, εξάσκηση και σταθερά όρια αλλά και υπομονή από εμάς τους ενήλικες.
