Οι κοινωνικές ανακατατάξεις, η πρόοδος της επιστήμης αλλά κυρίως η συνειδητοποίηση της γυναικείας δύναμης έχουν τα τελευταία χρόνια αυξήσει τον αριθμό των γυναικών που αποφασίζουν να κυοφορήσουν και να φέρουν στη ζωή ένα παιδί χωρίς την παρουσία συντρόφου. Πρόκειται για μία απόφαση ζωής με πολλές παραμέτρους...
Από τη Μαριλία Νικολαΐδου, Μαιευτήρα-Χειρουργό Γυναικολόγο
Μία συνειδητή απόφαση
Η γυναίκα που αποφασίζει να υλοποιήσει το όνειρο της μητρότητας μόνη της, σίγουρα έχει σταθμίσει όλες τις συνθήκες, και δεν οδηγείται στην απόφαση αυτή λόγω μη εύρεσης συντρόφου, αλλά έχει επιλέξει συνειδητά να δημιουργήσει μια μονογονεϊκή οικογένεια. Κομβικά σημεία αποτελούν η ηλικία, η επαγγελματική αποκατάσταση και βέβαια η ύπαρξη ή όχι μιας σταθερής, «αξιόπιστης» σχέσης. Πολλές γυναίκες πλησιάζοντας τα 40, αρχίζουν να αναρωτιούνται αν πρέπει να «περιμένουν» την εμφάνιση ενός κατάλληλου συντρόφου ή αν περιμένοντας «χάσουν το τρένο» της γονιμότητας, ιδιαίτερα αν δεν έχουν μπει στη διαδικασία της κατάψυξης ωαρίων τα προηγούμενα χρόνια. Σήμερα, η μητρότητα χωρίς σύντροφο αποτελεί μια υπαρκτή επιλογή. Η υποβοηθούμενη αναπαραγωγή δίνει τη δυνατότητα σε μια γυναίκα να αποκτήσει παιδί με χρήση σπέρματος δότη, εφόσον το επιθυμεί και πληρούνται οι απαραίτητες ιατρικές και νομικές προϋποθέσεις.
Η εκτίμηση της γονιμότητας
Η γυναικεία γονιμότητα μειώνεται προοδευτικά με την ηλικία και η μείωση γίνεται εντονότερη μετά τα 35 και ιδιαίτερα μετά τα 40 χρόνια. Γι’ αυτό τον λόγο ο παράγοντας «χρόνος» παίζει σημαντικό ρόλο. Μέσω των ορμονολογικών εξετάσεων και του υπερηχογραφήματος συλλέγουμε σημαντικές πληροφορίες και δημιουργούμε το προφίλ γονιμότητας για την κάθε γυναίκα.
Πώς βοηθά η κατάψυξη ωαρίων στις περιπτώσεις των γυναικών που αποφασίζουν να δημιουργήσουν μια μονογονεϊκή οικογένεια;
Η κατάψυξη ωαρίων, η συλλογή δηλαδή ωαρίων σε προηγούμενο χρόνο και η διατήρησή τους, δίνει στις γυναίκες την «πολυτέλεια» να μην αγχώνονται πλησιάζοντας τα 40 έτη. Αυτό βέβαια δεν σημαίνει πως πρέπει να φτάνουμε σε πολύ προχωρημένες ηλικίες για την απόφαση της μητρότητας… Εκτός από τη σύλληψη, υπάρχει και η κύηση που είναι ιδιαίτερα απαιτητική για τον οργανισμό. Όσο μεγαλύτερη η ηλικία της μητέρας τόσο αυξάνει η πιθανότητα επιπλοκών. Και ας μην ξεχνάμε και την ανατροφή του παιδιού.
Πόσο μπορούν να κρατηθούν στις μονάδες τα καταψυγμένα ωάρια και μέχρι ποια ηλικία μπορούν να χρησιμοποιηθούν;
Δεν υπάρχει χρονικός περιορισμός για το πόσο κρατιούνται τα καταψυγμένα ωάρια. Η ηλικία όμως μέχρι την οποία μπορεί μια γυναίκα να τα χρησιμοποιήσει στην Ελλάδα είναι τα 54 έτη.
Τράπεζες σπέρματος και δότες: Τι γνωρίζουμε για τον δότη
Υπάρχει δυνατότητα να γνωρίζουμε γενικά χαρακτηριστικά της εμφάνισής του (χρώμα, ύψος, βάρος, κλπ.), μορφωτικό επίπεδο και επάγγελμα, ηλικία και εθνικότητα, καθώς και ατομικό και οικογενειακό ιστορικό. Οι δότες ελέγχονται για λοιμώδη νοσήματα, αιμοσφαιρινοπάθειες, κυστική ίνωση (CFTR), SMA, GJB2 για μη συνδρομική κώφωση και καρυότυπο. Επίσης γίνεται ψυχολογική αξιολόγηση. Στην Ελλάδα πλέον η ταυτότητα του δότη μπορεί, ανάλογα με την επιλογή που έχει κάνει ο ίδιος, να είναι ανώνυμη, επώνυμη ή να γνωστοποιηθεί μόνο στο παιδί μετά την ενηλικίωσή του εφόσον το ζητήσει. Αντίστοιχα, η ενδιαφερόμενη μπορεί να επιλέξει μεταξύ των προβλεπόμενων κατηγοριών δότη. Ο δότης δεν αποκτά νομική πατρότητα ούτε γονικές υποχρεώσεις απέναντι στο παιδί.
Με ποια μέθοδο υποβοηθούμενης αναπαραγωγής μπορεί να προχωρήσει η γυναίκα που επιθυμεί κύηση από δότη σπέρματος;
Εξαρτάται από την ηλικία της γυναίκας, από την κατάσταση των σαλπίγγων και των ωοθηκών της. Εφόσον πρόκειται για γυναίκες μικρότερες των 37 ετών και χωρίς προβλήματα στις σάλπιγγες και με καλό ορμονικό προφίλ, μπορεί να επιχειρηθεί η σπερματέγχυση. Στην περίπτωση αυτή παρακολουθούμε υπερηχογραφικά την ωορρηξία και με ένα λεπτό καθετηράκι τοποθετούμε το σπέρμα μέσα στη μήτρα. Δεν απαιτείται αναισθησία ούτε λήψη ορμονικών σκευασμάτων.
Αν πρόκειται για γυναίκες μεγαλύτερες από 37 ετών, συνήθως προχωρούμε με μεθόδους εξωσωματικής γονιμοποίησης. Με τη χρήση ενέσιμης ορμονοθεραπείας διεγείρουμε τις ωοθήκες ώστε να παραχθούν ωάρια τα οποία συλλέγουμε (ωοληψία). Τα ωάρια γονιμοποιούνται στο εργαστήριο με το σπέρμα του δότη και στη συνέχεια τοποθετούμε ένα ή δύο γονιμοποιημένα ωάρια στη μήτρα (εμβρυομεταφορά).
Στην περίπτωση που υπάρχουν καταψυγμένα ωάρια, τότε αυτά γονιμοποιούνται με το σπέρμα του δότη στο εργαστήριο και ακολουθεί η εμβρυομεταφορά.
Τι άλλο έχουμε στο μυαλό μας ως μανούλες χωρίς σύντροφο
Είναι πολύ σημαντικό να υπάρχει ένα δίκτυο υποστήριξης από φίλους ή και την οικογένεια! Τόσο για τη φάση της κύησης και του τοκετού αλλά και για μετά τη γέννηση. Ένα ακόμη ζήτημα που απασχολεί ιδιαίτερα τις μαμάδες είναι η διαχείριση και σωστή ενημέρωση του παιδιού όσον αφορά τη μη ύπαρξη «πατέρα» στο πεδίο του. Η σωστή συμβουλευτική από ειδικούς ψυχικής υγείας των παιδιών θα σας καθοδηγήσει κατάλληλα. Η απόφαση για τη δημιουργία μονογονεϊκής οικογένειας από μια γυναίκα είναι μια ενσυνείδητη απόφαση που λαμβάνεται με γνώμονα την αγάπη και την επιθυμία να προσφέρουμε σε μία νέα ζωή! Θυμηθείτε πως, αντίθετα με τα καθιερωμένα πρότυπα, η αγάπη και η οικογένεια δεν είναι απαραίτητο να έχουν παραδοσιακή μορφή.
#TRUE STORY
Η Μαρία, μόλις 35 ετών, μπαίνει στο ιατρείο μου. Μου φέρνει εξετάσεις και μου λέει πως επιθυμεί να κάνει παιδί. Κοιτάζω τις εξετάσεις, είναι πολύ καλές, και της λέω: «Λείπουν οι εξετάσεις του συντρόφου».
- Ακούστε, γιατρέ, έχω σύντροφο αλλά δεν θέλω να κάνω παιδί με αυτόν, δεν τον θεωρώ κατάλληλο.
- Και πώς θα κάνουμε, βρε Μαράκι μου, παιδί;
- Έχω αποφασίσει να πάω σε τράπεζα σπέρματος…
Η Μαρία, εκπαιδευτικός, απόλυτα συνειδητοποιημένη, συνεχίζει: «Το έχω σκεφτεί και αποφασίσει. Θέλω να κάνω παιδί αλλά δεν μπορώ να περιμένω τον “κατάλληλο“ άλλο. Μπορεί να μην έρθει ποτέ! Και εγώ δεν θέλω να χάσω τη μητρότητα!»
Χάρηκα τόσο πολύ ακούγοντας αυτά τα λόγια… Συζητήσαμε και αποφασίσαμε πως θα προχωρήσουμε με σπερματέγχυση και αν μετά από 3 προσπάθειες δεν μείνει έγκυος, θα προχωρήσουμε σε εξωσωματική… Η Μαρία έμεινε έγκυος με την πρώτη σπερματέγχυση! Γεννήσαμε φυσιολογικά μία πανέμορφη κόρη που γέμισε τη ζωή της ευτυχία και χαρά! Η μικρή μας είναι κιόλας 11 ετών! Βρισκόμαστε τα καλοκαίρια και κάνουμε μπάνιο μαζί με τις κόρες μας… και όταν η μικρή ήταν 4 ετών, η Μαρία της είπε… «Ξέρεις ποια είναι η κυρία αυτή; Είναι η νεραϊδούλα που σε έφερε σε εμένα!»
Μαριλία Νικολαΐδου, Μαιευτήρας-Χειρουργός Γυναικολόγος
Ιατρεία:
Αριστοτέλους 9, Πειραιάς | Τηλέφωνο: 211 4096977
Αγίας Παρασκευής 111, Χαλάνδρι (πλησίον μετρό Αγίας Παρασκευής) | Τηλέφωνα: 211 4109359, 211 4096977
Βοιών 8, Μολάοι Λακωνίας | Τηλέφωνο: 27320 23700
www.mnikolaidou.gr
Email: marilianikolaidou@gmail.com
Facebook: Νικολαΐδου Μαριλία Γυναικολόγος
Instagram: @marilianikolaidou
Διαβάστε αυτό και πολλά ακόμα άρθρα στο νέο, back to school τεύχος του BOOM που μπορείτε να διαβάσετε online πατώντας στο εξώφυλλο!
