Από την ψυχολόγο Αγγελική Καβαλλιεράτου*
Λίγες μέρες έμειναν για την έναρξη των φετινών Πανελληνίων και η προσοχή των γονιών είναι στραμμένη στο πώς θα στηρίξουν τα παιδιά τους σε αυτήν τη δοκιμασία. Σε μια εποχή όπου η ανθρώπινη αξία μετριέται μέσα από «εικόνες», με επιτεύγματα και τίτλους, το βασικό είναι να μεταφέρουμε στο παιδί μας πως η αξία του είναι ανεξάρτητη! Πως όποια διαδρομή κι αν επιλέξει, να την επιλέξει από προσωπική ανάγκη και επιθυμία.
Όχι για να αποδείξει κάτι σε κανέναν.
Όχι για να αξίζει την αγάπη ή την αποδοχή.
Όχι για να νιώθει πως ανήκει σε ένα «σύστημα».
Αλλά να μπορεί να νιώθει πλήρης ως άνθρωπος, αναγνωρίζοντας τη δική του αξία ανεξάρτητα από επιτεύγματα, τίτλους ή απαιτήσεις.
Στην πράξη, πολλοί έφηβοι σε όλη αυτήν τη διαδρομή μπορεί να νιώθουν μια συνεχή πίεση, φόβο, εξάντληση ή να βάζουν τον εαυτό τους σε μια διαρκή σύγκριση και να κουβαλούν ένα αίσθημα πως «κρίνεται η αξία μου». Μπορεί ακόμα να φοβούνται μήπως δεν τα καταφέρουν για να μην απογοητεύσουν τους αγαπημένους τους, ή μήπως η αγάπη και η αποδοχή των άλλων εξαρτηθεί από το αποτέλεσμα.
Είναι σημαντικό να θυμόμαστε πως, ανεξάρτητα από την απαιτητική διαδρομή των εξετάσεων, το παιδί μας παραμένει πρώτα απ’ όλα ένας νέος άνθρωπος που ακόμη διαμορφώνεται. Γι’ αυτό οφείλουμε να διασφαλίσουμε ακόμη περισσότερο αυτήν τη νιότη, τη ματιά του γεμάτη αισιοδοξία, τη χαρά στο πρόσωπό του και μέσα του, την αίσθηση ανυπομονησίας για το μέλλον, τη θέληση και την αγάπη για τη ζωή. Για να γίνει αυτό, οφείλουμε να σταθούμε δίπλα στα παιδιά μας ως ένα ασφαλές σημείο στήριξης.
Τι μπορούμε να κάνουμε;
- Να μη μιλάτε μόνο για επίδοση και αποτέλεσμα. Ρωτήστε πρώτα: «Πώς είσαι πραγματικά;».
- Προσέξτε και δώστε σημασία στα σημάδια όπως έντονο άγχος, απομόνωση, ξεσπάσματα, αϋπνία, ξαφνικά κλάματα, σωματικά συμπτώματα ή πλήρη παραίτηση.
- Αποφύγετε τη σύγκριση με άλλα παιδιά ή τις συνεχείς υπενθυμίσεις ευθύνης και διαβάσματος.
- Θυμίστε στο παιδί πως η αξία του δεν καθορίζεται από έναν βαθμό ή μία σχολή.
- Δημιουργήστε χώρο για ξεκούραση, φαγητό, ύπνο και μικρές στιγμές αποφόρτισης χωρίς ενοχή για το εάν «μένει πίσω» το διάβασμά του.
- Ακούστε χωρίς να διορθώνετε αμέσως το συναίσθημά του ή να το ακυρώνετε άθελά σας με φράσεις όπως «μην αγχώνεσαι».
- Μείνετε ήρεμοι απέναντι στο δικό του άγχος. Το παιδί χρειάζεται έναν ενήλικα που να αντέχει το συναίσθημά του, όχι να το φοβάται.
- Αν δείτε ότι το παιδί δυσκολεύεται έντονα να διαχειριστεί την πίεση, ζητήστε βοήθεια από έναν ειδικό ψυχικής υγείας έγκαιρα. Η στήριξη δεν είναι υπερβολή, είναι φροντίδα.
Γιατί αυτό που θυμάται τελικά περισσότερο ένας έφηβος από μια τόσο απαιτητική περίοδο, δεν είναι μόνο οι εξετάσεις ή οι προσδοκίες. Είναι το πώς ένιωθε μέσα στο σπίτι του. Πόσο ασφαλής, αποδεκτός και γεμάτος αισθάνθηκε δίπλα στους ανθρώπους του!
Η Αγγελική Καβαλλιεράτου είναι Ψυχολόγος και Συστημική Οικογενειακή Ψυχοθεραπεύτρια (με μεταπτυχιακό στην Κλινική & Κοινοτική Ψυχολογία και μετεκπαιδευθείσα στην Παιδοψυχολογία & Ψυχολογία Εφήβων).
Website: www.aggelikikavallieratou.gr
